Сабақтың тақырыбы: «Пәтерім, бөлмем»
Сабақтың тақырыбы: «Пәтерім, бөлмем». Өткен сөздерді қайталап әңгіме құрастыру.
Тапсырма: Мына сөздермен сөйлем құрастырыңыз.
үстінде | на |
астында | под |
ортасында | посреди |
жанында | около, возле, рядом |
қасында | рядом, возле, около |
бұрыш |
угол |
бұрышта
|
в углу |
Есіңізде болсын — помните! В казахском языке порядок слов выполняет следующие функции:
Изменяет синтаксическую функцию слова:
Жақсы адам – хороший человек. Адам жақсы – человек хороший.
Порядок слов различается: прилагательные, наречия, им. существительные:
Алтын асық – золотая ложка. Қасықтай алтын – золото с ложку.
Тас үй – каменный дом. Үйдей тас – камень величиной с дом.
В казахском языке несвободный порядок слов (сказуемое находится в конце предложения).
ҚАЙТАЛАЙЫҚ — ПОВТОРИМ: Болымсыз етістік — (Отрицательная форма глагола).
Отрицательная форма глагола образуется путем присоединения к основе глагола суффиксов: МА/МЕ; БА/БЕ; ПА/ПЕ
— ма / — ме | — после гласных и
сонорных р, л, й барма, қарама, келме, сүйме |
— ба / — бе | — после звонких согласных или
сонорных м, н, ң жазба, сенбе |
— па / — пе | после глухих согласных
жатпа, кетпе |
Тапсырма: мына сілтеме бойынша орындап көріңіз — попробуйте выполнить по ссылке:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdkN6nnGgUlTFONFzRHB42kp4Wty8lZlvNxJ2fbERhe_6hKbw/viewform?usp=sf_link
Тілдік моделдер:
Мына сөздерге назар аударыңыз: Бір кәделеріңе жарап қалар …
Үй ішінде (сөйлеу моделдері)
— Үйде кім бар? (үйде біреу бар ма?)
— Мен үйдемін.
— Ты дома – сен үйдесің бе?
— Иә, мен үйдемін.
— Ты когда пришел? – қашан келдің?
— Я пришел рано — Мен ерте келдім. Тірек сөздер: поздно – кеш, не давно – жуырда, бағана, утром – таңертең, күндіз:
— Ты когда придешь? – қашан келесің?
— Приду поздно — Мен кеш келемін
— Как дела? (учеба, работа, занятия, уроки) — Қалың (оқу, жұмыс, сабақ) қалай?
— Все хорошо — Бәрі жақсы
— Как прежде – бұрынғыдай,
— По плану – жоспар бойынша, ойдағыдай
— День прошел хорошо? — Күн жақсы өтті ме?
— Да удачно — Иә, сәтті болды жақсы
— Ты сделал уроки – сабақ жасадың ба? Тірек сөздер: Сделал – жасадым, еще не сделал – әлі жасаған жоқпын
Сделаю – жасаймын, сейчас — қазір, еще — әлі
— Ты свободен – қолың бос па (уақытың бар ма)?
— Я свободен – қолым бос
— уақытым бар, уақытым жоқ, бос емеспін
— Помоги мне – маған көмектесші
— Ладно – жарайды
— Что надо сделать – не істеу керек?
— Помой посуду – ыдысты жу
— Помыть пол — еденді жуу,
— надо убрать в доме – үйді жинау керек
— Купи хлеб (продукты) – нан, азық-түлік сатып алшы
— Вымой руки — қолыңды жу
— проходи к столу, присаживайся – дастарханға кел, (тамаққа, асқа кел).
Ал енді өзің жалғастырып көр — а теперь попробуй продолжить самостоятельно…
КЕЛЕСІ КЕЗДЕСКЕНШЕ, САУ БОЛЫҢЫЗ.